Muğla’nın Milas ilçesinde hayata geçirilen ve Cumhuriyet tarihinin tek seferde yapılan en büyük rehabilitasyon projelerinden biri olan “Hüsamlar Yeniden”, Uluslararası Madencilik Sonrası Faaliyetler Sempozyumu’nda (IPMS 2026) uluslararası akademi ve sektör temsilcilerine tanıtıldı. Bodrum’da düzenlenen sempozyumda, çevre ile madencilik arasındaki denge sahadaki uygulamalar üzerinden ele alındı.
Madencilik faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından eski sahaların doğaya kazandırılması süreci, sempozyumun ana gündem başlıkları arasında yer aldı. Avrupa ülkeleri, Kanada ve Uzak Doğu’da uzun süredir uygulanan rehabilitasyon örnekleri arasında Türkiye de yer almaya başladı. Bu kapsamda Milas’ta yaklaşık 800 futbol sahası büyüklüğündeki alanda yürütülen ve 250 bini aşkın fidanın toprakla buluştuğu Hüsamlar Yeniden Projesi, uluslararası katılımcılardan ilgi gördü.
Post-mining vizyonu Bodrum’da ele alındı
Sorumlu madencilik anlayışının önemli başlıklarından biri olan madencilik sonrası faaliyetler, sempozyumda dört ana başlık altında değerlendirildi. Doğaya geri kazandırma, atık yönetimi, endüstriyel miras ve sosyo-ekonomik faaliyetler çerçevesinde gerçekleştirilen oturumlarda, bütüncül dönüşüm modelleri masaya yatırıldı.
İki yılda bir düzenlenen Uluslararası Madencilik Sonrası Faaliyetler Sempozyumu (IPMS) ile birlikte bu yıl ilk kez Avrupa ölçeğine taşınan Avrupa Madencilik Sonrası Faaliyetler Kongresi (ECOP), Türkiye’yi uluslararası bir buluşma noktası haline getirdi. 4-6 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen etkinlikte farklı ülkelerden katılımcılar, paneller ve saha gezileriyle madencilik sonrası süreçleri yerinde inceledi.
Hüsamlar sahası dikkat çekti
Sempozyum kapsamında gerçekleştirilen teknik gezilerde Muğla’daki rehabilitasyon sahaları ziyaret edildi. Bu ziyaretlerin öne çıkan noktalarından biri Hüsamlar sahası oldu. Yeniköy Kemerköy Enerji tarafından yürütülen projede, üretim sonrası alanların planlı şekilde doğaya kazandırılabileceği uygulamalı olarak gösterildi.
İki yılı aşkın süredir devam eden çalışmalar kapsamında 576 hektarlık alan doğaya kazandırıldı. Sahada yaklaşık 250 bin fidan ve bitki toprakla buluşturulurken; oluşturulan göletler ve yeniden düzenlenen zeytinlik alanlar ile ekosistem yeniden şekillendirildi. Bölgede kuş türlerinin yeniden görülmeye başlanması, ekolojik iyileşmenin somut göstergeleri arasında yer aldı.
Proje kapsamında rehabilitasyon çalışmalarının 2032 yılına kadar bin 363 hektarlık alana ulaşması, uzun vadede ise bölgenin doğal bir orman ekosistemine dönüşmesi hedefleniyor.
“Küresel ölçekte örnek olacak”
Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdür Yardımcısı Burak Işık, sempozyumun uluslararası bilgi paylaşımı açısından önemli bir platform sunduğunu belirtti. Işık, “Sürdürülebilir madencilik, maden açılmadan önce başlar, kapandıktan sonra devam eder. Rehabilitasyonu yalnızca bir yükümlülük olarak değil, madenciliğin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Hüsamlar sahasında yürütülen çalışmalar, planlı dönüşümün somut örneğidir” dedi.
Çalışmaların sahadaki üretim planına paralel sürdüğünü ifade eden Işık, 2032 yılına kadar bin 363 hektar alanın rehabilite edilmesinin hedeflendiğini, 2040 itibarıyla ise bölgenin tamamen doğal bir orman dokusuna kavuşmasının planlandığını kaydetti. Işık ayrıca; bölgede oluşturulacak yürüyüş ve mesire alanları ile göletlerin farklı kuş türlerine ev sahipliği yapacağını, dikilen zeytin ve lavanta gibi bitkilerin ise yerel tarım ekonomisine katkı sağlayacağını söyledi.
